به وب سایت گروه مهندسی اوژن اطلس سپهر خوش آمدید.
  • ۹۱۳۰۰۲۰۴ - ۰۲۱
  • info@ozhen.co

منهول فاضلاب

منهول | اوژن اطلس سپهر

منهول فاضلاب (manhole) و یا آدم رو ها به منظور اتصال شبکه و خطوط لوله به یکدیگر و بازبینی راه های انتقال فاضلاب، دسترسی آسان به تاسیسات به منظور تعمیر و نگهداری یا تنظیم شیرآلات یا خدمات دیگر بکار می رود. شاید مهم ترین کاربرد منهول در فاضلاب متصل نمودن شبکه و خطوط به یکدیگر باشد. که این منهول ها در فواصل منظم در سراسر سیستم فاضلاب  قرار گرفته تا دسترسی راحت تری را در هر نقطه فراهم سازد. منهول (manhole) زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که نیاز به اتصال چند شبکه به هم وجود داشته باشد. بیشتر این اتصالات، اتصالاتی هستند که زیر زمین قرار دارند. کاربرد منهول برای کلیه لوله کشی های زیرزمینی مثل، لوله کشی آب، لوله کشی فاضلاب و …. است. منهول ها در حال حاضر بیشتر در شهرها استفاده شدند و می توان به این منهول ها،‌منهول فاضلاب شهری گفت، حتی در خیابان ها قابل مشاهده هستند ولی هنوز در روستاها و شهر های دور افتاده کوچک استفاده نشدند. برای موضوع مورد بحث ما، باید گفت، منهول ها فاضلاب ها را از چندین شبکه یا چندین آب راه به هم متصل می کند و در نهایت همه پساب ها را به یک مسیر هدایت می کنند. دریچه های منهول های فاضلاب، اصولا توسط یک درپوش سیمانی، بتنی، فلزی یا کامپوزیتی پوشیده می شوند تا از دسترسی تصادفی و غیر مجاز افراد دیگر به درون منهول جلوگیری شود. در کشورهای اروپایی استفاده از منهول های کامپوزیتی بیشتر شده است، زیرا که وزن کمتری دارند و در عین حال عایق هستند. در منهول ها عموما پله هایی از جنس فایبرگلاس، پلی پروپیلن و یا فلز تعبیه شده است تا ورود به منهول را ممکن سازد. منهول های فاضلاب عموما به شکل دایره هستند زیرا بهینه ترین شکل ممکن برای منهول است اما در برخی نقاط جهان، منهول فاضلاب مثلثی یا منهول مستطیلی نیز دیده می شود.

منهول فاضلاب
خدمات منهول فاضلاب

انواع منهول فاضلاب

منهول ها از نظر جنس به ۵ دسته تقسیم می شوند:

  •   منهول های پلی اتیلنی
  •   منهول های بتنی پیش ساخته
  •   منهول های بتنی درجا
  •   منهول های آجری (با استفاده از ملات)
  •   منهول های FRP

منهول فاضلاب بتنی

از اجزای جدا نشدنی یک سیستم تصفیه فاضلاب مدرن می توان منهول های بتونی را نام برد. منهول های بتنی پیش ساخته شده، در کارخانجات و محیط های کنترل شده ساخته می شوند، برای همین از کیفیت و یک نواختی بالای ساختاری برخوردارند. یک سیستم منهول پیش ساخته شده صحیح و با دقت ساخت بالا، مقاومت زیادی در مقابل آب و خوردگی دارد و به همین دلیل، عملکرد این منهول های بتنی طولانی مدت است و دیرتر تخریب می شوند. این نوع منهول ها،‌ به خاطر مقاومت در برابر خوردگی و پایداری، ممانعت از نفوذ و نشت ذرات، زمان ساخت کم مورد توجه ویژه ای قرار دارند.

منهول فاضلاب پلی اتیلنی

همانطور که از نام این منهول فاضلاب مشخص است، جنس آن از پلی اتیلن است. جایگزینی منهول فاضلاب پلی اتیلن با دیگر جنس های منهول فاضلاب به دلیل این است که، در سیستم های فاضلاب همواره مواد شیمیایی، خورنده، مواد سنگین وجود دارند و منهول فاضلاب باید توان مقاومت در برابر همه این مواد را داشته باشد. منهول فاضلاب پلی اتیلنی، با ذوب کردن پلی اتیلن و پس از آن قالب گیری از آن تشکیل می شود.

نحوه نصب این منهول ها، بدین صورت است که ابتدا باید یک حفره به درون زمین کنده شود، سپس پایه این حفره باید سفت شود. در ادامه با ماسه محل قرار گیری منهول فاضلاب را می پوشانند و سپس لوله منهول را روی این حفره قرار می دهند. در مرحله نهایی، منهول فاضلاب به لوله متصل می شود و در نهایت پوشش کامل در کناره ها و روی منهول فاضلاب صورت می گیرد.

مزایای منهول پلی اتیلنی

از جمله مزایای منهول پلی اتیلنی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •   هزینه ساخت و بهره برداری پایین تر نسبت به منهول های آجری و یا بتنی
  •   زمان اجرای بسیار کمتر نسبت به سایر منهول ها
  •   آب بندی بالا اینگونه منهول ها در مقایسه با سایر منهول ها
  •   مقاوم در برابر مواد شیمیایی
  •   مقاومت مکانیکی بالا در برابر نیروهای وارده از جمله زلزله

منهول آجری

آجر ها فقط برای ساختن ساختمان ها نیستند، از آجر ها می توانند در ساخت منهول فاضلاب نیز استفاده کرد. قدرت ساختاری بالا، دوام، مقرون به صرفه بودن ،منهول های آجری را گزینه مناسبی برای استفاده در تصفیه فاضلاب، تبدیل کرده است. منهول فاضلاب آجری، به دلیل مقاومت مناسب و بالا در برابر آب مناسب اند. منهول فاضلاب آجری از خاک رس و آجرهای سوراخ دار ساخته شده است. همچنین در معرض نواد شیمیایی نیز مقاومت مناسبی دارند. آجر های سوراخ دار برای ایجاد عایق استفاده می شوند و سپس آجر های سالم و شکیلی برای نمای منهول استفاده می شود.

هندهول

هند هول دریچه و حفره ای است که قطر آن از منهول کوچک تر است و عموما قطر آن بدین صورت است که کابل ها و دست انسان از آن عبور کنند. از طرفی اصولا هندهول ها به به دریچه های بزرگتر می رسند و دلیل کوچکتر بودن هندهول ها همین است که محفظه های زیرین قابل دسترسی نباشند. در بدنه هندهول ها یک سری کانال های کوچک تر تعبیه شده که برای عبور دادن کابل ها ازا آن ها استفاده می شود. تمامی کانال ها و سیستم های زهکشی زیر زمینی باید به این هندهول ها دسترسی داشته باشند. یکی از مصارف هندهول ها، تمیز کردن تجهیزات زیر زمینی است. استفاده از هندهول ها برای این کار، خوردگی و ورود مواد اضافی را کاهش می دهد. مگر در موارد خیلی خاص، سایز منهول ها اصولا از ۱۷ سانتی متر تجاوز نمی کند.

استفاده از منهول‌های بتنی و آجری در دنیای امروز و با توجه به رشد تکنولوژی دیگر محبوبیت خود را از دست داده‌اند. امروزه بیشتر از منهول‌های فاضلابی که از جنس پلی اتیلن ساخته می‌شوند استفاده می گردد که این منهول ها مزایای بیشتری نسبت به سایر منهول های ساخته شده دارد.

منهول ها از نظر کاربرد به دو دسته تقسیم می شوند:

  •   آدم رو ها (منهول) با قطر کم ( جهت استفاده در خطوط فرعی)
    در خطوط فرعی به علت اینکه میزان دبی فاضلاب کم است و هم چنین میزان قطر لوله های فاضلاب در آن پایین است از منهول هایی با قطر پایین تر استفاده می گردد.
  •   آدم روها (منهول) با قطر بالا (جهت استفاده در خطوط اصلی)
    ولی در خطوط اصلی به دلیل آنکه میزان دبی ورودی و هم چنین قطر لوله های فاضلاب بالا است از منهول هایی با قطر بیشتر استفاده می گردد.

نکات قابل توجه در انتخاب منهول

  •   منهول‌ها باید در عین سبکی مقاومت مکانیکی بالا مطابق با استاندارد ملی داشته باشند.
  •   جداره داخلی منهول های فاضلاب باید صیقلی و رنگ روشن باشند که با حداقل روشنایی فضای داخل منهول قابل مشاهده باشد و همچنین جداره خارجی تیره رنگ باشد.
  •   به دلیل ماهیت اسیدی گازهای تولیدی فاضلاب، منهول های فاضلاب باید بتواند در مقابل جریان های اسیدی و بازی مقاوم باشند.
  •   دریچه‌های بازدید فاضلاب بر طبق استاندارد باید دارای سطوح صاف و منظم باشند و از چسبندگی آلاینده‌های محیطی جداره خارجی منهول جلوگیری نماید و خاصیت رسوب ناپذیری داشته باشد.
  •   طراحی منهول باید طوری باشد تا مانع از ورود فاضلاب به آب‌های زیرزمینی شود.
  •   دریچه‌ی بازدید فاضلاب باید قابلیت‌‌ ضربه پذیری بالا داشته باشد و در برابر زلزله مقاوم بوده و شکننده نباشد.

منهول فاضلاب را از گروه فنی و مهندسی اوژن اطلس سپهر خریداری کنید.

محصولات کاربردی مرتبط

برخی از محصولات کاربردی مرتبط:

دریچه منهول

دریچه های منهول فاضلاب، عموما توسط یک درپوش، پوشانده می شوند. پوشش روی منهول ها به دلیل جلوگیری از دسترسی تصادفی یا دسترسی غیر مجاز به درون منهول هاست. از آنجایی که منهول ها در خیابان ها و پیاده رو ها هستند و همچنین قطر آن ها به حدی طراحی شده است که یک انسان بتواند از آن ها عبور کند بنابراین اگر درپوش مناسب و مقاومی روی آن ها نباشد، امکان سقوط افراد به درون منهول ها امکان پذیر است.  در اینجا بحث ما فقط روی دریچه منهول فاضلاب است. اولین منهول فاضلاب و درپوش آن به روم باستان باز می گردد که  از ماسه و سنگ آهک تشکیل شده بودند. درپوش های منهول فاضلاب عموما از جنس چدن یا بتون. و یا ترکیب هر دو تشکیل شده اند. این امر باعث شده آن ها سنگین، مقاوم و ارزان قیمت باشند. سنگینی دریچه منهول نیز به باز نشدن آن توسط افراد متفرقه کمک می کند زیرا که باز کردن آن ابزار مناسبی نیاز دارد. البته در اروپا این دریچه و درپوش جدیدا باید از جنس شیشه و کامپوزیت ساخته شوند تا وزن زیادی نداشته باشند و با دست جابجا شوند. از طرفی کامپوزیت و شیشه عایق هستند که خود مزیتی بر استفاده آن هاست. درپوش منهول فاضلاب،‌ روی یک پایه فلزی است. روی دریچه ها یک سوراخ تعبیه شده است که با کمک یک انبر و یا اهرم بتوان دریچه منهول فاضلاب را باز کرد.

به منظور جلوگیری از سقوط افراد به داخل منهول از دریچه منهول استفاده می گردد و به دلیل دسترسی آسان تر به شبکه فاضلاب، دریچه منهول ها بر روی سطح زمین قرار می گیرند. دریچه ها می تواند از جنس های مختلفی از قبیل  چدن ، پلی اتیلن، کامپوزیت و کوپلیمری باشند.

هم چنین این دریچه ها بر اساس تحمل بار به دو نوع عابری و ترافیکی تقسیم می شوند که نوع عابری برای مکان هایی که که محل رفت و آمد عابرین پیاده و اتومبیل ها سبک است مورد استفاده قرار می گیرند و دریچه های پلی اتیلن ترافیکی مناسب برای مکان هایی است که عبور و مرور اتومبیل های سواری و سنگین انجام می شود.

دریچه های  کامپوزیتی از رزین پلی استر، سیلیکا یا فیبر شیشه ای تولید شده و به عنوان دریچه های ضد آب شناخته می شود این دریچه ها برای مناطق ترافیکی وسیله نقلیه یا عابر پیاده توصیه می شوند دریچه منهول کامپوزیتی به دلیل مزیت های زیر بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد.

  •   مقاومت مکانیکی بالا در برابر نیروهای وارده
  •   مقاومت بالا در مقابل خوردگی
  •   عایق حرارتی
  •   خزش کمتر در بارگذاری یکنواخت در مقایسه با سایر دریچه ها
  •   پایین بودن نسبت وزن به حجم

آدم رو

آدم رو یا چاهک در واقع همان منهول فاضلاب است. دلیل نام گذاری منهول این است که حداقل قطر آدم رو ها، مناسب برای عبور یک انسان با عرض شانه ۵۰ سانتی متر است. آدم رو ها از جنس های مختلف ساخته شده اند از جمله،‌ آدم رو پلی اتیلن، آدم رو کامپوزیتی، آدم رو بتنی و …. .

سپتیک تانک

سپتیک تانک یکی از سیستم های تصفیه در محل فاضلاب است که بیشتر برای مناطقی که امکان تصفیه پساب در آن ها وجود ندارد مانند روستاها استفاده می شود. سپتیک تانک، یک محفظه زیر زمینی است که از جنس بتون، فایبرگلاس و یا پلاستیک ساخته شده است. از طریق این محفظه فاضلاب های خانگی هتل ها و مکان هایی با تراکم افراد زیاد، فاضلاب وارد مرحله اول تصفیه می شود. دلیل استفاده از سپتیک تانک برای هتل ها این است که در جلوگیری از گرفتن چاه فاضلاب موثر است. اصولا در این مخزن ها هوادهی به پساب انجام می شود که کمک می کند تصفیه مرحله ۱ روی فاضلاب ها صورت گیرد. از آنجایی که سپتیک تانک ها در زیر زمین کار گذاشته شدند، اگر کیفیت سپتیک تانک مناسب نباشد، احتمال آلودگی آب های زیر زمینی افزایش می یابد. شرکت تصفیه فاضلاب اوژن در ارائه بالاترین کیفیت های لوازم تصفیه فاضلاب فعالیت دارد.

اصطلاح سپتیک به محیط باکتریایی بی هوازی درون مخزن اشاره می کند که برای تجزیه فاضلاب تشکیل می شوند. درون سپتیک تانک ها، می توان بقیه روش های تصفیه فاضلاب در محل مانند روش های هوازی و بیوفیلت ها را اضافه کرد. سرعت کار کرد باکتری های بی هوازی برای تجزیه مدفوع بسیار کمتر از تولی آن است بنابراین علاوه بر تجزیه بی هوازی، تصفیه مکانیکی نیز به آن اضافه می شود تا پسماندها ریزتر شوند. در همین راستا، مخزن های سپتیک به صورت دوتایی استفاده می شوند. در مخزن اول فاضلاب وارد می شود و جامدات آن جدا شده و پس از آن حجم کمتر فاضلاب ها با تجزیه بی هوازی،‌ پسماندها تصفیه می شوند.

چربی گیر

چربی گیر یک دستگاه لوله کشی است که به منظور به دام انداختن چربی و مواد جامد قبل از ورود به فاضلاب ها اسفتاده می شود. چربی ها توسط فرآیند های بی هوازی، هضم و تجزیه می شوند. مقادیر زیادی روغن، از طریق رستوران ها و یا کارگاه هایی که از گریس و روغن ها استفاده می کنند تولید می شود و وارد سپتیک تانک می شود. این روغن ها می توانند آلودگی هایی که در چربی حل می شوند، را در خود حل کنند و بعد از آن وارد محیط کنند. در حالت دیگر، چربی های سنگین و با ویسکوزیته بالا مثل گریس و روغن های جامد مصرف شده در غذا ها، پس از ورود به پساب، جامد می شوند و با سایر مواد جامد دور ریخته می شوند و همین امر باعث گرفتگی لوله ها می شوند. اولین چربی گیر توسط ناتانیل وایت تولید و استفاده شد. چربی گیر ها برای لوله های فاضلاب آشپزخانه ها سرویس می دهد و بقیه لوله های فاضلاب مثل سرویس های بهداشتی را سرویس نمی دهد. جنس این چربی گیر ها می تواند از فولاد ضد زنگ، چدن، پلاستیک، بتن و … باشد. طرفیت چربی گیر ها از ۳۵ لیتر تا ۴۵۰۰۰ لیتر بسته به مکان مصرف متفاوت است.

منهول فاضلاب
منهول فاضلاب

لوله کاروگیت یا لوله پلی اتیلن چیست؟

این نوع لوله، نوعی لوله انعطاف پذیر ( میزان انعطاف پذیری این لوله ها حتی در دمای ۲۰ درجه نیز مناسب است)  پلاستیکی است که، برای انتقال مایعات و گاز ها مورد استفاده قرار می گیرد. از این لوله ها عموما برای جایگزینی لوله های فولادی و بتنی استفاده می شود. لوله های پلی اتیلنی مورد استفاده چگالی بالایی دارند و به آن ها High Density Polyethylene یا HDPE یا لوله پلی اتیلنی با تراکم بالا می گویند. مقاومت بالای این لوله ها از نظر ساختاری و همچنین نفوذ ناپذیر بودن در مقابل ذرات،‌ مایعات و … این لوله ها را برای انتقالاتی که فشار مایع یا بخار بالایی دارند مناسب کرده است. کاربرد های این لوله ها در انتقال فاضلاب ها نیز بر افراد متخصص در این حوزه پوشیده نیست. استحکام شیمیایی و خوردگی پائین این لوله ها، استفاده از لوله کاروگیت یا لوله پلی اتیلن را مقرون به صرفه کرده است. از طرفی این جنس از لوله بسیار سبک است که خود باعث می شود حمل و نقل آسانی داشته باشد. در مکان های ثقل دو یا چند لوله یا در زانوهای لوله نیز، اتصالات به حدی قوی هستند که نشتی فاضلاب مشاهده نمی شود. دلیل این امر انعطاف خود لوله است، که لوله را از اتصالات مجزا بی نیاز کرده است. اتصال این لوله ها به هم از طریق جوش الکتروفیوژن،‌ جوش اکستروژن و جوش سوکت به هم متصل می شوند و نیازی به فرآیند های پیچیده یا استفاده از قطعات جانبی و فرآیند های شیمیایی برای اتصال ندارند. در این روش انتهای دو سر لوله گرم می شود و اتصال را به صورت همگن ایجاد می کنند. با توجه به نحوه جوش فوق العاده عالی و مقاومی که برای لوله های پلی اتیلنی استفاده می شود،‌ نیازی به بلوک های کنترل فشار نیست، چون خود لوله ها در محل های اتصال محکم هستند و پارگی و نشتی رخ نمی دهد. همین امر نیز خود باعث کاهش هزینه ها می شود. در لوله کشی ها یکی از معضلاتی که وجود دارد، حفاری نزدیک لوله های بدون مقاومت است که عمدتا باعث شکستگی لوله می شود اما در لوله های کاروگیت یا همان لوله های پلی اتیلن امکان این نشتی کمتر است و بنابراین حفاری نزدیک این لوله ها امکان پذیرتر است.

نکته مثبت دیگر این لوله ها این است که برای ساخت آن از پلی اتیلن با درجه خوراکی (Food Grade)‌ استفاده می شود و در نتیجه هیچ گونه خطری برای انتقال آب ندارد و می شوند اطمینان حاصل کرد که هیچ ماده مخربی نیز وادر فاضلاب نمی شود که تصفیه شیمیایی آن معضل جدیدی به وجود بیاورد. این لوله ها حتی در pH های مختلف نیز نیازی به پوشش ندارند و عملکرد خود را از دست نمی دهند.

شرکت تصفیه فاضلاب اوژن در راستای بهبود کیفیت مواد و تجهیزات مصرفی تصفیه فاضلاب،‌اقدام به ارائه و فروش تجهیزات تصفیه فاضلاب کرده است.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin