به وب سایت گروه مهندسی اوژن اطلس سپهر خوش آمدید.
  • ۹۱۳۰۰۲۰۴ - ۰۲۱
  • info@ozhen.co

راهنمای جامع و کامل آب اکسیژنه

ضدعفونی با هیدروژن پراکسید یا آب اکسیژنه
آب‌ اکسیژنه (H2O2) ترکیبی شیمیایی حاوی یون پراکسید است و همین عامل باعث شده تا هیدروژن پراکسید ، ترکیبی اکسید کننده باشد. نحوه­ی عملکرد آب اکسیژنه بدین صورت است که در آب و در حضور پیوند H-O، پیوند پراکسید شکسته شده و رادیکال­های آزاد تشکیل شده با مواد و میکروارگانیسم­ها وارد واکنش می­شوند که معمولا خاصیت کشندگی و یا غیر فعال کنندگی بر روی مولکول­های زیستی دارند. محلول ضدعفونی آب اکسیژنه نسبت به کاربردهای دیگر آن در صنایع و مکان­های مختلف غلظت مؤثر متفاوتی دارد. ضمنا در مورد شرایط نگهداری نیز باید دقت کافی را داشته باشید. اگر غلظت زیادی از آن را استفاده کنید در تماس با دست، سبب خارش و التهاب می­گردد و بر روی سطوح خورنده است. در صورت افزایش بیش از حد دما، قابل اشتعال نیز هست. همچنین اگر دمای محیط بیش از حد پایین باشد، این محلول به فرم جامد تبدیل خواهد شد.
آب اکسیژنه با غلظت های مختلف برای کاربردهای گوناگون
آب اکسیژنه با غلظت های مختلف برای کاربردهای گوناگون

کاربردهای هیدروژن پر اکسید

به طور کلی آب اکسیژنه از مصارف خانگی تا صنعتی کاربرد گسترده ­ای دارد و بسته به نوع کاربرد غلظت­های مختلفی از آن را با آب ترکیب می­کنند. به عنوان مثال برای مصارف خانگی از غلظت ۳% آب اکسیژنه، سفید کردن مو از غلظت ۶ تا ۱۰%، برای مصارف و صنایع غذایی از غلظت ۳۵%، دندانپزشکی ۳۵ تا ۴۰% و سایر صنایع از غلظت %۹۰ آن استفاده می­کنند. در ادامه انواع کاربردهای آب‌ اکسیژنه (H2O2) را بیان می­کنیم.

  • تمیز کردن ماشین ظرفشویی از قارچ، مخمر و باکتری­ها که پس از مدتی استفاده از دستگاه بر روی سطوح مختلف آن رسوب می­کنند که وجود این موارد بسیار برای سلامتی مضر است.
  • برای تمیز کرد سینک هم می­توان از آب اکسیژنه استفاده کرد. فقط باید در ابتدا سطح سینک را با جوش شیرین بپوشانید و سپس از غلظت ۳% آب اکسیژنه استفاده کرده و بگذارید چند دقیقه بر روی آن بماند.
  • ضدعفونی کانترها و سطوح برش مواد غذایی با آب اکسیژنه امکان پذیر است، کافی است اجازه دهید تا به مدت ۱۰ دقیقه غلظت ۳% آن بر روی این سطوح باقی بماند.
  • شستن سبزیجات با آب اکسیژنه ۳% هم باکتری­ ها و میکروارگانیسم­ های پاتوژن را از بین می­برد و هم عمر نگهداری آنها را افزایش می­دهد. برای سبزیجاتی مثل کاهو که پوست نازکی دارند فقط ۲۰ دقیقه در آب حاوی هیدروژن پراکسید قرار دهید اما برای سیب زمینی، هویج و غیره که پوست ضخیمی دارند تا ۳۰ دقیقه نیز مشکلی ندارد.
  • تمیز کردن وسایل آشپزی با غلظت ۳% هیدروژن پراکسید که از قبل آنها را با لایه ­ای از جوش شیرین پوشانده باشید بسیار توصیه می­شود. برای اینکار باید اجازه دهید بسته به میزان آلودگی و کثیفی بین ۱ تا ۳ ساعت در این محلول غوطه ور باشند.
  • ضدعفونی کردن توالت با محلول آب اکسیژنه­ ۳% هر میکروارگانیسمی از جمله باکتری­ها، مخمرها، قارچ­ها، ویروس­ها و اسپورها را از بین می­برد و کافیست به مدت ۲۰ دقیقه اجازه دهید تا بر روی سطوح آن باقی بماند.
  • غلظت ۱% هیدروژن پراکسید در ضدعفونی کردن سطوح شیشه­ای و سپس پاک کردن آنها با کاغذ بسیار مؤثر است.
  • برخی افراد از آب ژاول برای تمیز کردن محیط حمام استفاده می­کنند که خطر متصاعد شدن گاز و بخار سمی وجود دارد. اگر محلول ۳% هیدروژن پراکسید را استفاده کنید و اجازه دهید تا ۳۰ دقیقه باقی بماند نه تنها خطری ندارد بلکه اثر کشندگی آن نیز قوی­تر است.
  • به کمک هیدروژن پراکسید از بین بردن رنگ و کثیفی­های عمقی لباس­ها و حتی لکه­های روغن و خون و شربت بطور موثر انجام می گیرد. این ماده نه تنها رنگ لباس را از بین نمی­برد بلکه مدت زمانی که طول می­کشد تا اثرات مثبت آن را مشاهده کنید، بسیار سریع­تر است.
  • در صورتی که تا بحال گیاهی کاشته­اید که جوانه نزده، از محلول ۱ تا ۳% آب‌ اکسیژنه (H2O2) استفاده کنید و آن را روی سطح دانه بمالید تا روکش خارجی آن نرم و صاف شود و ۲۰ دقیقه اجازه دهید تا بر روی آن باقی بماند. با این کار شانس جوانه زنی دانه را به شدت افزایش می­دهید.
  • اگر از روش­های سنتی تمیز کردن لجن ته حوض خسته شده­اید، راهکار ایده آل استفاده از نصف فنجان هیدروژن پراکسید ۳% است.
  • در دامپزشکی برای حیواناتی که مسموم شده­اند از هیدروژن پراکسید استفاده می­کنند تا حیوان مجبور به استفراغ زدن شده و سموم را بالا بیاورد.
  • در دندانپزشکی برای سفید کردن دندان­ها در روش بلیچینگ از آب اکسیژنه با غلظت­های متفاوت از ۴% تا ۴۰% استفاده می­شود که بسته به انتخاب شیوه­ بلیچینگ در خانه یا در مطب دارد.
  • در صنایع غذایی نیز برای ضدعفونی کردن قفسه­ ها و افزایش طول عمر قفسه­ای مواد غذایی استفاده می­گردد.
ضدعفونی با هیدروژن پراکسید یا آب اکسیژنه
هیدروژن پراکسید یا آب اکسیژنه

آیا می­توان از آب اکسیژنه برای ضدعفونی کردن آب آشامیدنی استفاده کرد؟

یکی از مصارف آب اکسیژنه برای ضدعفونی کردن آب آشامیدنی در فرآیندهای تصفیه­ فاضلاب یا پساب خانگی است اما به تنهایی بکار نمی­رود. برخلاف استفاده های اولیه از هیدروژن پراکسید به عنوان ضدعفونی کننده، امروزه فقط در ترکیب با ازن، کلر یا نقره استفاده می­شود. چرا که این محلول اثرات بسیار بدی بر روی چشم، پوست دارد و حتی خوردن مقدار بسیار کم هیدروژن پراکسید می­تواند سبب استفراغ و آسیب به اندام­های داخلی شود.

مزایای هیدروژن پر اکسید

مهم­ترین مزایای استفاده از آب اکسیژنه به عنوان ماده­ تمیز کننده، سفید کننده و ضدعفونی کننده در صنایع مختلف و حتی در منازل به شرح زیر هستند:

  • به دلیل قابلیت و پتانسیل بالا در واکنش دادن با سایر مولکول ­ها به عنوان اکسید کننده، سرعت عمل آن بسیار سریع­ است و نیازی نیست تا زمان زیادی را صبر کنید.
  • به دلیل قدرت بسیار بالا نیازی به استفاده­ زیادی از حجم کل محلول برای پاکسازی یک سطح نخواهید داشت.
  • یکی از موارد و چالش­های مهم در استفاده از ضدعفونی کننده­ ها تولید محصولات جانبی سمّی و خطرناک است که در حین استفاده یا پس از آن ایجاد می­شوند اما در مورد هیدروژن پراکسید چنین مشکلی وجود ندارد.
  • مواد آلی و بافت­های زنده به کمک آب‌ اکسیژنه (H2O2) سریعا مینرالیزه شده و به ترکیبات غیر آلی مثل کربن دی اکسید و نمک­ها تبدیل می­گردند.
  • طیف اثر بسیار گسترده­ آب اکسیژنه سبب شده تا بتوان تقریبا در هر جایی از آن استفاده کرد، بدون اینکه نیاز به استفاده از سایر محلول­های تمیز کننده داشته باشید یا برای سلامتی شما خطری ایجاد کند.
  • در فرایندهای تصفیه فاضلاب برای از بین بردن تولید لجن و کاهش هزینه­های جانبی تجزیه­ و فیلتر کردن آن، از هیدروژن پراکسید استفاده می­شود.

محدودیت های آب‌ اکسیژنه

قطعا هر ماده­ ضدعفونی کننده ­ای مثل آب اکسیژنه دارای معایبی نیز هست که در این بخش به مهم­ترین آنها اشاره می­کنیم:

  • هزینه­ های تهیه، نگهداری و استفاده از آب‌ اکسیژنه (H2O2) زیاد است و شاید مهم­ترین و بزرگ­ترین عیب آن باشد.
  • هر غلظتی از آن را نمی­توان در هر جایی استفاده کرد و همین امر استفاده از آن را پیچیده کرده است
  • در صنایعی که پساب­های سنگینی تولید می­کنند در استفاده از هیدروژن پراکسید غلظت­های بالاتری از آن نیاز است که به علت خاصیت خورندگی و اثر شیمیایی خود باید تجهیزات و مراحلی برای از بین بردن و یا جلوگیری از اثرات جانبی آن در نظر داشت که هزینه­ها را بالاتر می­برد.
  • در صورتی که دمای محیط بالا رود سریعا به اکسیژن و هیدروژن تجزیه شده و خاصیت ضدعفونی کنندگی ، سفید کنندگی و تصفیه کنندگی خود را از دست می­دهد.
آب اکسیژنه برای ضدعفونی کردن سطوح مختلف
آب اکسیژنه برای ضدعفونی کردن سطوح مختلف

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ارسال سریع پیام
ضدعفونی با اشعه فراء بنفش

ضدعفونی UV و کرونا

انجمن بین المللی ماوراء بنفش (International Ultraviolet Association) معتقد است که فن آوری های ضدعفونی اشعه ماورا بنفش می توانند در یک روش چندگانه در

ادامه مطلب »