به وب سایت گروه مهندسی اوژن اطلس سپهر خوش آمدید.

مخزن سپتیک تانک

عناوین

سپتیک تانک | اوژن اطلس سپهر
مقدمه

مخزن سپتیک (septic tank) ساده ترین نوع تصفیه خانه تک واحدی است که تصفیه مکانیکی (ته نشینی) و تصفیه زیستی با کمک باکتری های بی هوازی همزمان در آن انجام می گیرد. سپتیک تانک ساده ترین و پر کاربردترین فرآیند مورد استفاده در تصفیه فاضلاب به ویژه فاضلاب های بهداشتی – انسانی محسوب می شود. سپتیک تانک دارای حوض ته نشینی است که در آن فاضلاب با سرعتی کم و بصورت متناوب به آن وارد می شود و به دلیل زمان ماند طولانی، مواد معلق ته نشین شده بصورت لجن در کف سپتیک جمع می شود و سپس به کمک باکتری های بی هوازی هضم می شود به عبارت دیگر فاضلاب وارد یک مخزن ته نشینی شده و سپس وارد فرآیند تصفیه بی هوازی گشته تا مواد جامد معلق و مواد آلی را حذف نماید.

سپتیک تانک چیست؟

سپتیک تانک  یک مخزن ته نشینی است که عموما به صورت دفنی و از طریق فرآیند تجزیه بیولوژیکی و زهکشی برای تصفیه فاضلاب استفاده می شود.این مخازن عمدتا در مناطقی که سیستم زهکشی ضعیفی دارند و یا دسترسی به شبکه فاضلاب اصلی ندارند مورد توجه قرار می گیرند.

مخزن سپتیک ساده ترین نوع تصفیه خانه و یکی از پر کاربردترین سیستم های مورد استفاده در تصفیه فاضلاب به ویژه فاضلاب های بهداشتی- انسانی محسوب میشود که تصفیه فیزیکی (ته نشینی) و تصفیه زیستی با کمک باکتری های بی هوازی همزمان در آن انجام می گیرد. سپتیک تانک یک محفظه ،آجری، بتنی، فایبرگلاس یا پلاستیکی زیرزمینی دارای حوض ته نشینی است که فاضلاب با سرعتی کم و بصورت متناوب به آن وارد می شود و ضمن طی کردن زمان ماند مشخصی در این مخزن با ته نشینی مواد معلق و شناور وتجزیه بیولوژیکی بخشی از مولد آلی (تحت واکنشهای بی هوازی) در حد متوسطی تا حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد تصفیه می گردد.سیستم های مخزن سپتیک نوعی از تاسیسات فاضلاب ساده میباشند که در مناطقی که امکان چاه زدن نیست مانند مناطقی که سطح آبهای زیرزمینی بسیار بالا است و یا مناطقی که به سیستم فاضلاب مرکزی وصل نمی شوند ( مانند مناطق روستایی ) و ضمنا حجم فاضلاب نیز چندان زیاد نیست ، مورد استفاده قرار میگیرند. خروجی سپتیک در حدی نیست که برای آبیاری استفاده شده و یا به سمت رودخانه هدایت شود. پساب تصفیه شده معمولاً در یک میدان تخلیه سپتیک قرار می گیرد که باعث تصفیه بیشتر می شود. با این وجود، آلودگی آب زیرزمینی ممکن است رخ دهد و این موضوع می تواند یک مشکل باشد.

مفهوم اصطلاح سپتیک

اصطلاح “سپتیک” به محیط باکتریایی بی هوازی اطلاق می شود که در مخزن ایجاد می شود. این باکتری ها زباله های موجود در مخزن را تجزیه می کند. مخازن سپتیک را می توان با سایر واحدهای تصفیه خانه فاضلاب در محل مانند بیوفیلترها یا سیستم های هوازی شامل هوادهی اجباری مصنوعی همراه کرد.

سرعت تجمع لجن که به آن لجن فاضلاب نیز گفته می شود، سریعتر از سرعت تجزیه است. بنابراین لجن انباشته شده باید بطور دوره ای تخلیه شود. اینکار معمولاً هر شش ماه الی یکسال یکبار انجام می شود و لجن تخلیه شده به نحو مناسبی دفع می گردد.

استفاده از مخزن سپتیک در تصفیه فاضلاب
استفاده از مخزن سپتیک در تصفیه فاضلاب

ویژگی های مخازن سپتیک تانک

یک مخزن سپتیک از یک یا چند مخزن بین ۴۰۰۰ تا ۷۵۰۰  لیتر  تشکیل شده است. در این مخازن ارتفاع مفید آب در حدود ۲ الی ۵/۲ متر و فضای روی سطح آب حدودا ۶/۰متر در نظر گرفته می شود. نسبت طول مخزن به عرض آن (درمخازن بزرگ) معمولا ۳ به ۱ است. یک انتهای آن به لوله ورودی فاضلاب و دیگری به محوطه تخلیه سپتیک متصل شده است. امروزه، طراحی مخزن معمولاً شامل دو اتاق است که هر یک مجهز به دهانه دسترسی و درپوش هستند و توسط یک دیواره تقسیم کننده با دهانه هایی که در حوالی وسط بین کف و سقف مخزن قرار دارد، از هم جدا می شوند.

فاضلاب وارد محفظه اول مخزن می شود و به این ترتیب مواد جامد ته نشین و مواد سبک می توانند شناور شوند. جامدات حل شده بصورت بی هوازی هضم می شوند و حجم مواد جامد را کاهش می دهند. جزء مایع از طریق دیواره تقسیم به محفظه دوم ، جایی که محل استقرار بیشتر است ، جریان می یابد. مایع اضافی، اکنون در شرایط نسبتاً واضحی قرار دارد. سپس از خروجی به قسمت تخلیه سپتیک تخلیه می شود که بسته به نوع آن به عنوان یک میدان شستشو ، میدان زهکشی یا میدان نشت نیز گفته می شود. برای اطمینان از تخلخل خاک کافی برای خدمت به عنوان میدان زهکشی قبل از نصب، آزمایش نفوذ آب لازم است.

ناخالصی های باقی مانده در خاک به دام می افتند و از بین می روند و آب اضافی از طریق نفوذ به داخل خاک، از طریق تبخیر و از طریق سیستم ریشه گیاهان و تعرق نهایی یا ورود به آب های زیرزمینی یا سطحی از بین می رود. شبکه لوله کشی که اغلب در یک کانال پر از سنگ قرار می گیرد پساب فاضلاب را در سراسر زمینه با سوراخ های زهکشی متعدد در شبکه توزیع می کند. اندازه میدان زهکشی متناسب با حجم فاضلاب و به طور معکوس متناسب با تخلخل میدان زهکشی است. کل سیستم سپتیک میتواند با نیروی ثقل به تنهایی و یا درجاهایی که ملاحظات توپوگرافی وجوددارد با افزودن پمپ بالابر کار کند. برخی از طراحی های مخزن سپتیک شامل سیفون ها یا دستگاه های دیگر برای افزایش حجم و سرعت جریان خروجی به قسمت زهکشی است. اینها با جلوگیری از گرفتگی زودرس یا بیوکلاک، به پر کردن لوله زهکشی یکنواخت تر و افزایش عمر میدان زهکشی کمک می کنند.

مخزن ایمهوف یک سیستم سپتیک دو مرحله ای است که لجن در مخزن جداگانه هضم می شود. این امر از مخلوط شدن لجن هضم شده با فاضلاب ورودی جلوگیری می کند. همچنین برخی از طرح های مخزن سپتیک مرحله دوم را دارند که پساب تخلیه شده از مرحله اول بی هوازی قبل از تخلیه نهایی هوادهی می شود.

یک سیستم سپتیک با طراحی درست به طور معمول عملیاتی بدون بو دارد. علاوه بر بازرسی و تخلیه دوره ای، یک مخزن سپتیک باید برای چندین دهه با حداقل تعمیر و نگهداری، با مخازن بتونی، فایبرگلاس یا پلاستیک با طول حدود ۵۰ سال ادامه یابد.

حداکثر بازدهی سپتیک های معمولی در شرایط عادی حدود ۴۵ و شاید ۵۰ درصد و در تابستان (هوای گرم) تا حدود ۵۵ درصد نیز میرسد بنابراین دفع فاضلاب خروجی از سپتیک باید با دقت انجام گیرد تا آلودگی محیطی و بوی تعفن ایجاد نشود. برای افزایش کارایی این مخازن از بسترهای شنی ویا سایر تمهیدات نیز میتوان استفاده کرد.

 

انواع سیستم های سپتیک

طراحی و اندازه سیستم سپتیک به دلیل ترکیبی از فاکتورها ، از داخل محله شما تا سراسر کشور می تواند بسیار متفاوت باشد. این عوامل شامل اندازه خانوار، نوع خاک، شیب سایت، اندازه، نزدیکی به آبهای حساس، شرایط آب و هوایی یا حتی مقررات محلی است. در زیر ده مورد از رایج ترین انواع سیستم های سپتیک مورد استفاده معرفی شده است.. این فهرست کامل و جامع نیست و بسیاری از انواع دیگر سیستم های سپتیک وجود دارد.

  • مخزن سپتیک
  • سیستم متعارف
  • سیستم اتاق
  • سیستم توزیع قطره
  • واحد تصفیه هوازی
  • سیستم های تپه ای
  • سیستم فیلتر شنی چرخشی
  • سیستم تبخیر و تعرق
  • ساخته شده از سیستم تالاب
  • سیستم خوشه ای / جامعه ای
کاربرد مخازن سپتیک در تصفیه فاضلاب
کاربرد مخازن سپتیک در تصفیه فاضلاب

انواع جنس مخازن سپتیک

مخازن سپتیک بر اساس مصالحی که برای ساخت استفاده می شوند به ۴ نوع مختلف طبقه بندی می شوند :·

  •   مخزن سپتیک بتنی
  •  مخزن سپتیک استیل
  •  مخزن پلاستیکی سپتیک
  •  مخزن سپتیک فایبرگلاس

 مخزن سپتیک بتونی

مخازن سپتیک بتونی عظیم هستند و برای نصب آسان از قبل ریخته گری می شوند. این مخازن بتونی پیش ساخته دارای وزن مخصوص در حدود ۲.۴۰ می باشند که باعث می شود در هنگام قرار گرفتن در زمین مقاومت در برابر نیروهای شناور را تحمل کند. قدرت آنها نیز به مرور زمان به تدریج افزایش می یابد. مخازن سپتیک بتونی بر اساس پیکربندی ساختاری آنها در دو نوع موجود است: مخازن منفرد یکسان یا سیستم های همه در یک واحد. در مخازن منفرد سازه، هر محفظه (مانند محفظه هوادهی، شفاف کننده، مخزن زباله و …) بطور جداگانه از قبل ریخته گری می شود در حالی که در سیستم همه در یک واحد، تمام اتاقهای مذکور در یک مخزن بزرگ تهیه می شوند. برخی از مزایا و مضرات مخازن سپتیک از پیش ساخته بتونی در زیر آورده شده است.

مزایا

مخازن سپتیک بتنی از نظر وزن سنگین هستند و از این رو اگر سطح سفره های آب زیرزمینی نزدیک به سطح مخزن باشد شناور نمی شوند. طول عمر مخازن سپتیک بسیار طولانی است و ممکن است چندین دهه زنده بمانند.    این مخازن ضد زنگ به اندازه کافی قوی هستند و به راحتی توسط ماشین های سنگین صدمه نمی بینند.

معایب

هزینه بالاتر در مقایسه با انواع دیگر مواد مخزن. تعمیر آن در هنگام آسیب دیدن کار سختی است.  برای حمل و نقل و نصب مخازن سپتیک بتونی از پیش ریخته شده به تجهیزات بزرگ مورد نیاز است که نصب را پیچیده تر می کند.    استفاده از مخلوط بتنی با کیفیت پایین باعث ایجاد ترک هایی می شود که ممکن است پساب از آن خارج شود.

 

مخازن سپتیک استیل

مخازن سپتیک از جنس استیل ساخته شده اند و امروزه به دلیل هزینه بالا و ماندگاری کم از محبوبیت کمتری برخوردار هستند. مشکل اصلی مرتبط با مخازن سپتیک فولادی این است که آنها به راحتی و به سرعت در مقایسه با سایر مواد خراب می شوند. اگر قسمت بالای مخزن سپتیک فولادی خورده شود ، نمی تواند در برابر وزنی که در بالای آن قرار دارد مقاومت کند و ممکن است در هر زمان ناگهان فروپاشد. از این رو ، در هنگام بازرسی از مخازن سپتیک فولادی ، باید مراقب بود. این نوع مخازن سپتیک امروزه توصیه نمی شود.

مزایا

مخازن سپتیک استیل از نظر وزن سنگین هستند. در صورت نزدیکتر شدن سطح آبهای زیرزمینی به مخزن، شناور نخواهند شد. این مخازن مقاومت خوبی در برابر نیروهای شناور دارند.

معایب

فولاد به راحتی دچار خوردگی می شود که طول عمر مخازن فولادی را در مقایسه با سایر مواد مخزن سپتیک پایین می آورد. قیمت بالا و دوام کم از اشکالات دیگر آن است. جدا کردن مخازن سپتیک خورده شده از فولاد کار سختی نیست. وضعیت نامناسب آنها ممکن است به شرایط خطرناک منجر شود.

مخزن سپتیک استیل کاربردی در تصفیه خانه فاضلاب
مخزن سپتیک استیل

مخازن سپتیک پلاستیکی

 

مخازن سپتیک پلاستیکی از پلی اتیلن ساخته شده اند. از این رو به آنها به عنوان مخازن پلی سپتیک نیز گفته می شود. آنها از نظر وزن سبک تر و مقاوم در برابر زنگ زدگی و نتیجتا در مقایسه با  بتن و فولاد گزینه های مناسبتری برای مخازن سپتیک هستند. وزن سبکتر کار و نصب مخازن سپتیک پلاستیکی را آسان تر می کند. مخازن سپتیک پلاستیکی دارای وزن مخصوص در حدود ۰.۹۷ است که کمتر از وزن مخصوص آب است. وزن کم باعث می شود که مخزن در هنگام رسیدن به سطح سفره آب زیرزمینی شناور باشد. از این رو قبل از نصب مخزن سپتیک پلاستیکی باید سطح سفره آب زیرزمینی  آن منطقه خاص را بررسی کرده و لنگرگاه را برای مخزن فراهم کنید تا شناور یا تغییر مخزن از بین برود. مزایا و مضرات مخازن سپتیک پلاستیکی به شرح زیر است.

مزایا

مخازن سپتیک پلاستیکی در مقایسه با سایر انواع مواد مخزن سپتیک مقرون به صرفه است. کنترل و نصب آنها آسان است. مقاومت شیمیایی خوبی دارند. ضد آب هستند و مقاومت خوبی در برابر ترک خوردگی دارند.

معایب

وقتی سطح سفره آب زیرزمینی نزدیک به مخزن باشد، ممکن است مخزن را به سمت بالا سوق دهد و مخازن پلاستیکی به دلیل وزن آن ممکن است شناور شود. آنها در شرایط بحرانی مستعد آسیب هستند. وزنهای سنگین نباید در قسمت مخزن پلاستیکی قرار گرفته یا جابجا شوند، در غیر این صورت باعث تغییر شکل و تغییر شکل آن می شود که در نهایت ممکن است به دلیل فشار زیاد باعث انفجار مخزن شود.

مخزن سپتیک فایبرگلاس

 

مخازن سپتیک فایبرگلاس با استفاده از پلاستیک تقویت شده با الیاف (FRP) ساخته می شوند. آنها مشابه مخازن سپتیک پلاستیکی هستند اما تقویت فیبرهای شیشه ای آنها را از مخازن پلاستیکی قوی تر می کند. آنها همچنین از نظر وزن سبک هستند و به راحتی قابل کنترل هستند. وزن سبک تانک ممکن است باعث شناور یا تغییر مخزن شود که با لنگرگیری مناسب مخزن به زمین از بین می رود. برخی از مزایا و اشکالات مخازن سپتیک فایبرگلاس به شرح زیر است:

مزایا

  • ارزانتر از مخازن سپتیک بتونی و استیل
  • استحکام بهتر در مقایسه با مخازن سپتیک پلاستیکی
  • دوام بالا
  • ضد نشت آب

 معایب

مانند مخازن سپتیک پلاستیکی ، مخازن سپتیک فایبرگلاس نیز نمی توانند در برابر نیروهای شناور مقاومت کنند و وقتی سطح سفره آب زیرزمینی به آنها برسد ، شناور یا تغییر مکان می دهند.

 

مبانی سیستم سپتیک منازل

یک سیستم سپتیک طراحی ساده ای دارد. یک محفظه ی دفنی (عمدتا مستطیل یا استوانه ای ) است که از فایبرگلاس ، پلاستیک یا بتن ساخته شده است. هر مخرن یک ورودی ، یک خروجی و یک بافل میانی است که مخزن را به دوقسمت نامساوی تقسیم می کند. لوله ورودی فاضلاب را به داخل مخزن ( قسمت بزرگتر) منتقل و در آنجا انباشته می کند. بعد از چند ساعت ماند و سکون، فاضلاب 

در سه لایه جدا می شود. لایه بالایی روغن و گریس است و بالاتر از همه ضایعات شناور است. لایه میانی فاضلاب حاوی ذرات درشتتر است. لایه زیرین از ذرات سنگین تری تشکیل شده است که سنگین تر از آب هستند و لایه ای از لجن را تشکیل می دهند. درون مخزن باکتریهای موجود در فاضلاب ، مواد زاید جامد را تجزیه می کند. این باکتریها زباله جامد را به سرعت تجزیه می کنند و باعث می شوند مایعات راحت تر جدا شوند و از بین بروند.بعد از ته نشینی مازاد فاضلاب وارد قسمت دوم مخزن شده و بعد از ماند کوتاه در این قسمت پساب با استاندارد مطلوب خارج می شود.

نحوه ی نصب یک سپتیک تانک 

طراحی و آماده سازی سپتیک: اولین قدم در نصب هر نوع سپتیک ، بررسی محل دفن  و انجام آزمایش نفوذ (خاک) در منطقه ای که قرار است سپتیک نصب شود.

یافته های بررسی سایت که بر طراحی تأثیر می گذارند شامل مواردی مانند:

  •  فضای موجود
  •  توپوگرافی
  •  میزان آب مصرفی بر اساس نوع محل ( مسکونی، بیمارستانی و…)
  •  محل چاه و یا چاه های همجوار

یافته های آزمایش خاک که بر طرح تأثیر می گذارد شامل مواردی مانند:

  •  نوع خاک و لایه بندی (ماسه ، خاک رس ، سنگ ، و جایی که نسبت به عمق آن قرار دارد)
  •  توانایی خاک در تخلیه و تصفیه فاضلاب.
اجزای تشکیل دهنده مخزن سپتیک
  •   قسمت ورودی فاضلاب
  •   قسمت تصفیه اولیه: این قسمت ۷۰-۶۰ درصد حجم کل سپتیک تانک را شامل می شود .
  •   قسمت تصفیه ثانویه: این مخزن تقریبا ۳۰ درصد حجم کل سپتیک تانک را اشغال کرده است.
  •   دیوار جدا کننده: این قسمت در سپتیک تانک سبب جلوگیری از ورود لجن و چربی و روغن های شناور به مخزن تصفیه ثانویه می گردد.
  •   لوله های ورودی و خروجی: لوله ورودی فاضلاب تولیدی را وارد مخزن کرده و سپس فاضلاب تصفیه شده از طریق لوله خروجی خارج می گردد.
  •   خروجی گاز: ونت بالای سپتیک تانک که اصولا بصورت لوله خمیده و یا اگر بصورت صاف نصب گردد دارای توری در قسمت گلویی آن خواهد بود وظیفه هدایت گازهای هیدروسولفور و متان به خارج مخزن را دارد.

روش عمده در نصب سپتیک

اماده سازی تجهیزات و ابزارهای مورد نیاز برای خاکبرداری 
    •  تراز و قطب سنج
    •  لوله پی وی سی، اتصالات 
    •  چسب پی وی سی
    •  اره دستی یا مکانیکی
    •  دریل و چکشسیمان ( در صورت نیاز)
    •  بیل مکانیکی
تعیین محل دفن سپتیک

برای حفاری محل دفن سپتیک، می بایست حداقل ۶۰-۸۰ سانتی متر بیشتر از ارتفاع سپتیک تانک و ۶۰-۵۰ سانتی متر بیشتر از طول و عرض سپتیک حفر گردد.کف فوندانسیون باید عاری از هر گونه سنگ های درشت باشد ( در صورت وجود، باعث ترکیدگی مخزن خواهند شد) . پس از جاگیری مخزن در فوندانسیون تراز بودن آن میبایست کنترل گردد. لوله کشی  به داخل مخزن باید به نحوی صورت گیرد که نسبت به سطح زاویه دار باشد ( شیب ملایم) 

آب بندی لوله ها توسط چسب پی وی سی به طور کامل انجام گیرد 

 

زهکشی اطراف لوله ها

پوشاندن لوله ها، اطراف و روی مخزن با استفاده از شن و ماسه دریت ، شن نخودی، خرده سنگ ها به هیچ عنوان از آسفالت کنده شده از سطح، نخاله های ساختمانی، خرده سنگ با لبه های تیز جهت پر کردن اطراف و روی مخزن استفاده نباید کرد چرا که در صورت استفاده از این مواد اسیب های جدی به مخزن وارد می شود.

محاسبه حجم مخزن سپتیک

برای محاسبه حجم سپتیک تانک اطلاع از مقدار فاضلاب جمع آوری شده در شبانه روز در ساختمان ضروری است. حجم سپتیک تانک بر حسب مقدار فاضلاب تخلیه شده در آن متفاوت است. از سپتیک تانک می توان در پروژه های مختلف جهت تصفیه فاضلاب آپارتمان ها و ساختمان های مسکونی و هم چنین ساختمان های ویلایی، هتل ها، مراکز درمانی، بیمارستان ها، کارخانجات، مراکز آموزشی، پادگان ها، پایانه های باربری و مسافربری و . . استفاده نمود.

حجم مخزن سپتیک معمولا برای یک یا چند واحد مسکونی از رابطه زیر بدست می آید (British Standard).

V=180P+2000

P تعداد جمعیت (نفرات) میباشد وV حجم مخزن بر حسب لیتر بدست می آید. برای مواردی که جمعیت بیشتری ازسپتیک تانک استفاده میکنند مثل مجتمعهای مسکونی با بیش از ۱۰واحد و یا درنقاطی که امکان واریز سایر فاضلابها به سپتیک وجود دارد حجم مخزن برمبنای حداقل ۳روز زمان ماند محاسبه میشود.                                                                       V=t .Q =3Q                        Q=v . P

حداکثر بازدهی سپتیک های معمولی در شرایط عادی حدود  ۴۵و شاید ۵۰درصد و در تابستان و هوای گرم تا حدود ۵۵درصد میرسد. بنابراین دفع فاضلاب خروجی از سپتیک باید با دقت انجام بگیرد تا آلودگی محیطی و بوی تعفن ایجاد نشود. مخزن سپتیک (septic tank) را از گروه فنی و مهندسی اوژن اطلس سپهر خریداری کنید.

 

 

مخزن سپتیک (septic tank) | اوژن اطلس سپهر
مخزن سپتیک (septic tank)
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on reddit
Share on whatsapp
Share on email
پمپ تحت فشار

پمپ تحت فشار

در وهله اول، پمپ ها نقش مهمی دارند، نمونه های بارز و معمولی که با زندگی روزمره ما در ارتباط است شامل کاربرد هایی از

ادامه مطلب »
پکیج تزریق مواد شیمیایی

پکیج تزریق مواد شیمیایی

پکیج تزریق مواد شیمیایی، معمولا در صنایع نفت و گاز، تصفیه آب و تصفیه فاضلاب، خنثی کردن اسیدیته و بازیسیته، افزودن مواد شیمیایی خاص به

ادامه مطلب »