به وب سایت گروه مهندسی اوژن اطلس سپهر خوش آمدید.

ماده ضدعفونی کننده هیدروژن پراکسید

دسترسی سریع

هیدروژن پراکسید

هیدروژن پراکسید یا آب اکسیژنه (H۲O۲) مخلوطی از یون پراکسید و اتم­ های هیدروژن است که به عنوان اکسید کننده، پاک کننده و تمیز کننده­ قوی و ارزان و ضدعفونی کننده­ آب و سطوح مختلف، مورد استفاده قرار می گیرد. با توجه به قدرت بالای این ماده، در طیف گسترده ای از مصارف خانگی و صنعتی کاربرد دارد.

ضد عفونی با آب اکسیژنه (پراکسید هیدروژن)

پراکسید هیدروژن یک ماده شیمیایی ضد میکروبی است که به طور گسترده استفاده می شود. این ماده به دو صورت مایع و گازی برای مواد نگهدارنده، ضد عفونی کننده و استریلیزاسیون استفاده می شود.

استفاده از هیدروژن پراکسید برای ضدعفونی کردن آب

یکی از موارد کاربرد­ آب اکسیژنه در صنایع مختلف تصفیه فاضلاب بوده که در مرحله­ تصفیه­ شیمیایی در ابتدای ساخت آن استفاده می ­شود. اما امروزه با توجه به این که به اثرات مضر آن بر روی پوست، چشم و سلامتی در غلظت­ های بالا پی برده ­­اند از آن به عنوان ضدعفونی کننده با غلظت­های پایین­تر بین ۳۵ تا ۵۰% همراه با ازن زنی و کلرزنی و یا نقره بهره می برند تا هم کارایی آن بالاتر رود و هم خطرات و عوارض جانبی نداشته باشد.

هیدروژن پراکسید
ضدعفونی کننده هیدروژن پراکسید

آیا می­ توان از هیدروژن پراکسید به عنوان اکسید کننده استفاده کرد؟

بدون تردید یکی از قوی ­ترین اکسید کننده­ ها برای تصفیه­ آب و فاضلاب در صنایع مختلف با اختلاف کمی از فلوئور، هیدروژن پراکسید است. با این حساب می ­توان قدرت ضدعفونی آب اکسیژنه را برای مصارف گوناگون حتی بالاتر از کلر، اکسید کلر و پتاسیم پرمنگنات در نظر گرفت چرا که در اثر کاتالیز، هیدروژن پراکسید به رادیکال­ های هیدروکسی با قدرت اکسید کنندگی ۲.۸ تبدیل می­شود و این مقدار در مقایسه با قدرت ۲.۱ ازن، ۱.۵پتاسیم پرمنگنات و ۱.۴ کلر تفاوت چشمگیری دارد.

از این قدرت اکسید کنندگی می­ توان در ضدعفونی آب با هیدروژن پراکسید، از بین بردن طیف وسیعی از میکروارگانیسم ­ها، بلیچینگ دندان ­ها، رفع رنگ گرفتگی پارچه و لباس و غیره استفاده نمود.

هیدروژن پراکسید چه کاربردهایی دارد؟

کاربردهای هیدروژن پراکسید در صنایع مختلف و حتی مصارف خانگی بسیار گسترده می باشد و به علت داشتن قدرت مطلوب و قیمت ارزان آن میزان فروش بالایی دارد. مهم ترین کاربردهای آب اکسیژنه:

  • تمیز کردن ماشین ظرفشویی
  • تمیز کردن سینک ظرفشویی
  • از بین بردن باکتری­ های خطرناک کانتر آشپزخانه و تخته برش
  • ضدعفونی کردن سبزیجات
  • تمیز کردن سطوح شیشه ­ای مانند آینه­ ها و سرامیک سرویس های بهداشتی
  • سفید کردن روکش سرامیکی دندان
  • استفاده به عنوان ماده­ بلیچینگ در دندانپزشکی
  • حذف رنگ، شربت، لکه و چربی از روی پارچه و لباس
  • ضدعفونی کردن آب و فاضلاب در تصفیه کننده ­های پساب صنایع مختلف
  • کمک به جوانه زنی دانه ها در کشاورزی
  • از بین بردن جلبک ­های استخر در خانه داری و باغداری
  • نظافت جایگاه زندگی حیوانات اهلی

اساس کار ضدعفونی کننده­ آب اکسیژنه چگونه است؟

اساس کار و عملکرد هیدروژن پراکسید به عنوان ضدعفونی کننده و کشنده­ میکروارگانیسم­ ها از طریق تولید رادیکال ­های آزاد هیدروکسیلی است که در طی فرایند تجزیه تولید می­ گردند. این رادیکال ­ها به شدت واکنش پذیر بوده، قدرت اکسید کنندگی بسیار بالایی دارند و از این طریق به لیپیدهای غشایی، DNA و اجزای اصلی سلول حمله می­ کنند. با از بین بردن مولکول ­های حیاتی و اختلال در تقسیم سلولی سبب کشته شدن میکروارگانیسم­ ها و پاتوژن ­های مختلف خواهد شد.

پیشرفت های فن آوری اخیر در فرمولاسیون پراکسید با سایر مواد شیمیایی به منظور تقویت فعالیت ضد میکروبی در غلظت هدف پایین تر از عامل فعال انجام شده است. گاز پراکسید هیدروژن همچنین به طور گسترده ای برای ضد عفونی و عقیم سازی میکروبی استفاده می شود. فرم گاز به ویژه در مقایسه اشکال مایع و در غلظت های پایین موثر است. فرایندهای گاز پراکسید هیدروژن به دلیل کارآیی سریع، درجه حرارت پایین، سازگاری با مواد سطحی و نگرانی های محدود در مورد سمیت، جایگزین های رایج در سایر روش های ضد میکروبی مبتنی بر شیمیایی و فیزیکی شده اند.
مکانیسم عملکرد پراکسید هیدروژن کاملاً درک نشده است و با فعالیت اکسیداسیون آن در ارتباط است. اکسیداسیون مولکولهای مختلفی که میکروارگانیسم ها را تشکیل می دهند منجر به ایجاد اختلال در ساختار یا عملکرد و کاهش زنده ماندن یا عفونت می شود. با وجود این عمومی سازی، فرآورده های مایع، فرمولاسیون ها و شکل گاز پراکسید هیدروژن می توانند تفاوت های چشمگیری در اثر ضد میکروبی آنها از جمله حمله آنها به پروتئین ها، اسیدهای نوکلئیک و چربی ها نشان دهند.

مکانیسم های کلی عملکرد آب اکسیژنه بر خلاف بسیاری از انواع دیگر مواد ضد عفونی یا اکسید کننده، خطر ابتلا به مقاومت در برابر بیوساید را به مرور زمان کاهش می دهد. مقاومت میکروبی در برابر پراکسید در درجه اول به دلیل تفاوتهای مختلف طبیعی است که در رشد و بقای میکروارگانیسم ها مشاهده می شود اما می توان با فرآیند و کاربرد صحیح با محصولات حاوی آب اکسیژنه غلبه کرد. فواید زیادی که در استفاده از پراکسید هیدروژن مایع و گازی برای کاربردهای ضد میکروبی وجود دارد، برای پیشرفت های آینده و بهینه سازی با این میکرو بیوساید، جذابیت آن را ایجاد می کند.
ضد عفونی سطوح با پراکسید هیدروژن از بین تمام فعالیتهای کنترل آلودگی در یک اتاق تمیز، شاید مهمترین روشهای ضد عفونی باشد. دلیل آن این است که سلامت انسان به کیفیت و دقت یک ماده ضد عفونی کننده سطح بستگی دارد.
بسیاری از راه حل ها را می توان برای ضد عفونی سطح در نظر گرفت، اما پراکسید هیدروژن و هیپوکلریت سدیم (سفید کننده) توجه ویژه ای را نشان می دهند. در این مقاله به راه حل های پراکسید هیدروژن خواهیم پرداخت و مقاله همراه با راه حل های هیپوکلریت سدیم را پوشش می دهد.

پراکسید هیدروژن چندین دهه است که به دلیل توانایی آن در از بین بردن سریع باکتری ها، برای ضد عفونی زخم های کوچک مورد استفاده قرار می گیرد. پراکسید هیدروژن یک مولکول ساده است – اساساً دو اتم اکسیژن به هم پیوند می خورند، با اکسیژن متصل به اتم هیدروژن خود – با یک فرمول مولکولی .(H2O2) در مقایسه با آب (H2O) ، پراکسید هیدروژن دارای یک اکسیژن اضافی است که قدرت اکسید کننده قوی را در آن ایجاد می کند و این توانایی را برای خلاص شدن از لکه ها و سفید شدن سطوح را می دهد. اما برای اهداف ما، آن اکسیژن اضافی مسئول از بین بردن باکتری ها و ارگانیسم های مضر دیگر است. مکانیسم دقیق که این اتفاق می افتد مسلماً به خوبی درک نشده است و نظریه های مختلفی از جمله تخریب پراکسید هیدروژن دیواره های سلول باکتریایی و DNA باکتریایی ارائه شده است. توجه داشته باشید که محلولهای پراکسید هیدروژن ذاتاً ناپایدار هستند و به مرور زمان در اثر گاز اکسیژن و آب تجزیه می شوند. این محلول ها در ظروف مات بسته بندی می شوند تا از تجزیه نور خارجی جلوگیری شود.
به طور معمول، محلولهای ۳ و ۶٪ پراکسید هیدروژن (در آب) بهمراه اسپری های اتاق تمیز در اتاق خانه ها برای دستیابی به بهداشت سطح و یا ضد عفونی استفاده شده اند. اسپری ها را می توان مستقیم با محلول پراکسید هیدروژن در اتاق تمیز کرد و اسپری ها را بلافاصله روی سطوح سخت جهت ضدعفونی کردن قرار داد. در ضمن، اسپری های بسته بندی شده با محلول پراکسید هیدروژن از قبل مرطوب شده اند. این مزیت را دارد که مایعات موجود در اتاق تمیز را از بین نمی برد. با این حال، در فرم از قبل مرطوب شده، پارچه های پاک کننده ممکن است تجزیه پراکسید هیدروژن درون بسته را تسریع کنند، به طور موثر غلظت پراکسید هیدروژن اعمال شده بر روی سطح را کاهش داده و احتمالاً توانایی ضد عفونی کننده به خطر می افتد.
از آنجایی که اسپری های مرطوب شده با پراکسید هیدروژن برای ضد عفونی سطوح اتاق تمیز مورد استفاده قرار می گیرند، باید به پروتکل پاک کردن توجه ویژه ای شود. نگرانی اصلی این است که پراکسید هیدروژن برای از بین بردن موجودات باکتریایی با سطوح برهنه در تماس است. در صورت وجود خاک بر روی سطح، آنها باید با مواد شوینده از بین بروند، سپس سطوح قبل از استفاده از پراکسید هیدروژن با آب دیونیزه شسته شوند. خاکهای باقیمانده یا مواد شوینده موجود بر روی سطوح، پراکسید هیدروژن را مصرف می کنند و عمل باکتری ها را محدود می کنند. اگر سطوح عاری از خاک باشد، استفاده مستقیم از پراکسید هیدروژن خوب است.
ضروری است که با استفاده از اسپری توصیه شده، تمام سطوح با پراکسید هیدروژن کاملاً پاک شود. پس از پاک کردن، باید سطوح خشک شود تا هوا به حداکثر برسد و زمان تماس با پراکسید هیدروژن مایع برای انجام ضدعفونی کردن بیشتر شود. همانطور که قبلاً اشاره شد، این واقعیت که پراکسید هیدروژن در گاز و اکسیژن گاز تجزیه می شود، یک مزیت بزرگ در فرآیند تمیز کردن است، زیرا هیچ باقی مانده پراکسید هیدروژن برای نگرانی وجود ندارد. با این حال، اکیداً پیشنهاد می شود که برای پاک کردن اندوتوکسین ها (سلول های مرده باکتریایی) ناشی از پراکسید هیدروژن، یک محاصره دوم از سطح ضدعفونی شده انجام شود. اسپری دوم با اسپری مرطوب شده الکل۷۰٪ IPA)) یا با اسپری مرطوب شده با پراکسید هیدروژن حاصل می شود.

استفاده از هیدروژن پراکسید برای ضدعفونی استخر شنا

از دیگر کاربردهای آب اکسیژنه استفاده از آن به عنوان ماده­= ضدعفونی کننده در تصفیه­ آب و استخر شنا است که باید میزان آن محدود و کنترل شده باشد. در واقع اگر هیدروژن پراکسید به تنهایی استفاده گردد باید در غلظت بالایی باشد تا بتوان اثر ضدعفونی کنندگی قابل قبولی از آن دریافت کرد چرا که در غلظت ­های پایین تأثیری در از بین بردن میکروارگانیسم­ ها در استخرها نخواهد داشت. از طرفی این ماده­ شیمیایی در حضور آب و رادیکال ­های اکسیژن به سرعت تجزیه شده و قدرت خود را از دست می­ دهد به همین دلیل باید در کنار آن از مواد پایدار کننده نیز استفاده نمود. با این حال در استخرها برای اثر قوی ­تر و همچنین کاهش خطرات جانبی که غلظت­های بالای آن برای سلامت افراد در پی دارد، آن را در غلظت ­های پایین­تر همراه با UV، ازن، نمک­ های نقره و نمک­ های کوارت آمونیاک استفاده می­ کنند تا هم خطرات جانبی نداشته باشد و هم قدرت ضدعفونی کنندگی سایر مواد شیمیایی نیز بهبود ببخشد.

مزایای آن شامل فعالیت ضد میکروبی طیف گسترده، انعطاف پذیری در استفاده و مشخصات ایمنی در مقایسه با سایر میکرو بایوکسیدها است. نشان داده شده است که پراکسید هیدروژن در برابر همه اشکال میکروارگانیسم ها، از جمله اشکال خفته با مقاومت بالا شناخته شده مانند اسپورهای باکتریایی و کیست های تک یاخته ای و همچنین پروتئین های عفونی مانند پریون ها بسته به نوع استفاده خاص از مواد شیمیایی مؤثر است. همچنین از نظر سمیت و مشخصات محیطی دارای مزایایی است. با این حال، به طور کلی استفاده موثر و بی خطر از پراکسید هیدروژن به نحوه استفاده از آن، به ویژه غلظت آن بستگی دارد. به صورت مایع آبی از آن در محلول با آب به عنوان مستقیم به عنوان نگهدارنده، در محصولاتی به عنوان نگهدارنده یا روی پوست، از جمله زخم ها و روی سطوح بی جان استفاده می شود.

تأثیر استفاده از آب اکسیژنه بر سلامتی

در مورد خطرات هیدروژن پراکسید بر روی سلامتی می ­توان به خطرات شدید آن در غلظت ­های بالا اشاره کرد چرا که در غلظت ­های بسیار پایین طبق گزارش FDA خطری را به همراه نخواهد داشت. با این حال طبق مطالعات علمی توصیه می ­شود در موارد زیر به دلیل اثرات جانبی خطرناک اصلاً از این ماده استفاده نگردد:

  • از این ماده­ شیمیایی در جعبه­ کمک ­های اولیه برای بهبود وضعیت زخم و جراحت استفاده نشود زیرا برای فیبروبلاست­ ها بسیار مضر است و بهبود زخم را به تعویق می­ اندازد.
  • نباید برای شفاف کردن نقاط تیره­ پوست آب اکسیژنه مصرف شود چرا که سلول­ های پوست آسیب جدی پیدا می ­کنند و در غلظت­ های زیاد و مصرف مداوم خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می دهند.
  • حتما بطری حاوی آب اکسیژنه دارای برچسب باشد زیرا نوشیدن آن در غلظت ­های بالا سبب زخم معده، افزایش احتمال سکته یا حملات قلبی، زخم دهان و گلو، مشکلات تنفسی، ضعف و خستگی شدید و حتی مرگ خواهد شد.
  • حتما دقت کنید محلول ­های آب اکسیژنه برای ضدعفونی کردن سطوح، میوه و سبزیجات و غیره دارای غلظت ­های مختلفی هستند و برای استفاده در سایر مصارف حتما باید با به غلظت آن توجه شود. به عنوان مثال اگر برای ضدعفونی کردن سبزیجات با غلظت ­های بالاتر مقادیر اضافی آن باقی مانده و سبب آسیب ­های جدی به سلامتی خواهد شد.

گروه مهندسی اوژن اطلس سپهر  با سال­ ها تجربه و فعالیت درخشان در زمینه­ عرضه مواد ضدعفونی کننده­ی مختلف از جمله هیدروژن پراکسید توانسته به گزینه­ ای قابل اعتماد و معتبر برای مشتریان داخلی و خارجی تبدیل شود.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ارسال سریع پیام
ازن و ضدعفونی

ازن و ضدعفونی

بهترین ضد عفونی کننده ها برای ویروس ها و مواد را باید جستجو کرد. چهار ماده فعال رایج در لیست ضد عفونی کننده های ثبت

ادامه مطلب »